Tuesday, January 17, 2006

استحاله تدريجي در الگوي خاور ميانه بزرگ

در نسخه‌ي تعديل شده كه بازهم روزنامه‌ي الحيات آن‌را منتشر ساخت بر اصلاحات از درون به‌جاي اصلاحات از بيرون تأكيد شده بود و سران كشورهاي شركت‌كننده اعتراف مي‌كردند كه "اصلاحات را نمي‌توان از خارج تحميل كرد و هر كشور داراي ويژگي‌هاي خاص خود است كه بايد آن‌را در نظر گرفت." در واقع اجلاس سي‌آيلند طرح پيشين را از حالت كليشه‌اي و دستوري از سوي غرب خارج مي‌كرد و به‌صورت گونه‌اي همكاري دو جانبه تبديل مي‌نمود و در عين‌حال بين اروپا و آمريكا نوعي تقسيم كار به‌وجود مي‌آورد تا هر كدام به فراخور توان و امكانات خود در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي و فرهنگي گسترده‌اي كه پيش رو داشتند سرمايه‌گذاري كنند. در پي اين اجلاس تا حدودي مواضع كشورهاي عرب نيز تعديل شد و حتي برخي كشورها، همچون اردن و تركيه براي اجراي آن پيش‌قدم شدند. زمين‌گير شدن آمريكا در عراق، گسترش امواج تروريسم در كشورهاي غربي (مادريد و لندن) و حتي كشورهاي عرب (مراكش، عربستان، اردن و مصر) نيز كمك كرد تا آمريكا در چارچوب مبارزه با تروريسم، خود را با سران كشورهاي سنتي عرب در يك سنگر ببيند. همين مسأله موجب شد تا در نگرش خود نسبت به حذف يا تغيير رژيم‌هاي منطقه تجديدنظر كند.به اين ترتيب روابط آمريكا با كشورهايي چون مصر و عربستان سعودي ترميم شد؛ زيرا تجربه‌ي عراق نشان مي‌داد كه تغيير ناگهاني اين‌گونه رژيم‌ها را به‌جاي دموكراسي و آزادي، هرج و مرج و بي‌ثباتي را در پي‌خواهد داشت و در مجموع شرايطي را فراهم مي‌سازد كه تروريسم مي‌تواند در آن بيش‌تر رشد كند. از سوي ديگر هرگونه تزلزلي در رژيم‌هاي سنتي مي‌توانست موجي از اسلام‌گرايي را درپي‌داشته باشد و حتي برخلاف انتظار غرب به‌جاي رژيم‌هاي دموكراتيك، رژيم‌هايي اسلامي را بر سر كار آورد و چه بسا تجربه‌ي انقلاب ايران را در اين كشور تكرار كند. درك اين مسأله كه ممكن است تزلزل در رژيم‌هاي موجود، موجب قدرت گرفتن بنيادگرايان شود و منطقه را دچار بي‌ثباتي دامن‌گستري كند، امري بود كه آمريكا و غرب را بر آن داشت تا از اصلاحات شتاب‌زده چشم‌پوشي كنند و برنامه‌اي تدريجي، گام‌به‌گام و بدون حذف رژيم‌هاي موجود را پيش برند. اين برنامه همان‌طور كه گفته شد در سطحي وسيع جريان دارد و تقريباً ماه يا هفته‌اي نيست كه در سطح كشورهاي عرب كنفرانس يا سميناري در رابطه با اهداف گسترده‌ي اين طرح برگزار نشود. مهم‌ترين اين نشست‌ها همان همايش‌هاي آينده است كه آخرين آن در بحرين برگزار شد.
نشريه نامه- دي ماه 84

0 Comments:

Post a Comment

<< Home